ประวัติเมืองนครชัยศรี

1.  กรมพระยาดำรงราชานุภาพ  ให้ความเห็นว่า นครชัยศรีเป็นพระนามของพระเจ้าศิริชัยซึ่งเป็นต้นวงศ์ของสมเด็จพระรามาธิบดีอู่ทอง   ซึ่งเคยอพยพผู้คนลงมาทางใต้อยู่  ณ  เมืองนครปฐม    ขณะนั้นยังเป็นเมืองร้าง  ต่อมาพระมหาจักพรรดิ์ทรงตั้งเมืองขึ้นอยู่ใกล้เคียงกับเมืองเดิมของพระเจ้าศิริชัย ซึ่งทรงขนานนามเมืองนี้ว่า

“ นครชัยศรี ”

2.  พระธรรมวงศ์เวที (อ่ำ  ธรรมตโต ) วัดโสมนัสวิหารให้ความเห็นว่า ตามหลักฐานกระเบื้องจาร   ขุนพานเมืองฟ้า (พะยาพาน )   รบชนะศึกธรรมแก่พระเจ้าสุริยวรมันซึ่งยกทัพเข้ามาหลายสาย   สายหนึ่งที่แม่น้ำดอนลว้า      เมื่อรบชนะศึกที่แม่น้ำดอนลว้าก็ให้ชื่อใหม่กับแม่น้ำว่าชัยสี     และขุนพานเมืองฟ้าก็สร้างนครไชยศรีเนื่องจากรบชนะขแมทุกด้านที่ยกทัพมา

                อำเภอนครชัยศรีเคยเป็นที่ตั้งเมืองนครชัยศรีในรัชกาลของสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ์   สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี  ตัวเมืองอยู่ใต้ปากคลองบางแก้ว   (ห่างจากตัวอำเภอปัจจุบันประมาณ 2 กิโลเมตร)    มีฐานะเป็นเมืองซึ่งอยู่ในสังกัดกรมมหาดไทยตลอด     ต่อมาได้โปรดเกล้า ฯ      ให้โอนเมืองนครชัยศรีในสังกัดกรมมหาดไทยไปสังกัดกรมท่า  จนกระทั่งมีการปรับปรุงการปกครองใหม่เมื่อ พ.ศ. 2437 ในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว   ได้จัดตั้งกระทรวงมหาดไทยขึ้น   และจัดรูปการปกครองเป็นมณฑลเทศาภิบาล  เมืองนครชัยศรี    จึงได้โอนไปสังกัดกระทรวงมหาดไทยและได้ทรงโปรดเกล้า ฯ   ให้ตั้งมณฑลขึ้นโดยรวมเมืองนครชัยศรี  สมุทรสาคร  สุพรรณบุรี  เข้าไว้ในมณฑลเดียวกันว่า  “ มณฑลนครชัยศรี” และให้เมืองนครชัยศรีเป็นที่ตั้งมณฑล

                ต่อมาในปี    พ.ศ.2440    ได้ย้ายที่ตั้งที่ว่าการมณฑลไปตั้งที่พระปฐมเจดีย์        และรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  ให้เปลี่ยนชื่อเมืองนครชัยศรีเป็น เมืองนครปฐม   แต่ชื่อมณฑลยังคงเรียกตามเดิม ส่วนที่ตั้งที่ว่าการอำเภอ  ได้ย้ายจากที่เดิมมาอยู่ในที่ตั้งปัจจุบัน ใน พ.ศ. 2446   โดยเรียกว่าอำเภอเมือง   จนถึง พ.ศ. 2456   ซึ่งเป็นปีที่ตั้งเมืองนครปฐมขึ้น และยุบอำเภอเมืองเดิม    ตั้งเป็นอำเภอนครชัยศรี ขึ้นกับจังหวัดนครปฐมจนถึงปัจจุบัน

ประวัติเทศบาลตำบลนครชัยศรี

เทศบาลตำบลนครชัยศรี เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบหนึ่ง เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาล ตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ.2542 ตามประกาศราชกิจจานุเบกษา ฉบับพระราชกฤษฎีกา เล่มที่ 116 ตอนที่ 9ก เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2542 เป็นผลให้เปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเทศบาลตำบล ตั้งแต่ วันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ.2542